Light Play - Z33 Hasselt

-- Elien Haentjens

Omdat Hasselt dit jaar hoofdstad van de Smaak was, trok onze reporter Elien op de slotdag naar het verre Limburg. Alle marktjes van de stad kwamen terug tot leven. Zo ook de Zuivelmarkt. En daar liep ze ook eventjes binnen in het kunstencentrum Z33.

Welkom in de studio, Elien. Je hebt ‘Lightplay’ gezien in Z33. Heeft de tentoonstelling je verrast?

Ja zeker en vast. Ik was nog nooit eerder in Z33, maar ik ga zeker terug. De locatie, Zuivelmarkt 33, is ook bijzonder mooi. Het kunstencentrum ligt op het oude begijnhof van Hasselt. Voor deze tentoonstelling hebben ze niet de kleine huisjes gebruikt, maar wel de Expo ’58-vleugel. Een ruimte die zeer geschikt is voor tentoonstellingen.

Wat is het concept van de tentoonstelling?

Het vertrekpunt is de ‘Licht-ruimte-Modulator’ van Laszlo Maholy-Nagy. Oorspronkelijk was dat een rekwisiet voor theater en film, maar het reflecteert licht op een voortdurend veranderende manier in de ruimte. Dus de tentoonstelling toont hoe kunstenaars licht als medium gebruiken om de relatie tussen tijd en ruimte te onderzoeken, te interpreteren en uit te drukken.
Op de tentoonstelling kan je enkele voorlopers van Maholy-Nagy zien, zoals Nicolas Schöffer en Gianni Colombo, maar vooral veel hedendaagse kunst.

Was het de moeite? Waarom?

Het is een echte aanrader. Ik zou zelfs zeggen dat je enkel daarvoor naar Hasselt zou kunnen gaan. Al zijn er ook nog een aantal andere, aansluitende tentoonstellingen in het cultuurcentrum van Hasselt, die je dan meteen ook kan meepikken. Zelf heeft de tentoonstelling me alleszins terug doen beseffen waarom ik zo van kunst hou. Ze was heel toegankelijk. Voor alle leeftijden en alle gradaties kunstliefhebbers. Dat kwam vooral doordat je de kunstwerken kon beleven. Het zintuiglijke speelt een grote rol op de expositie.

Is er toch een kunstwerk dat er voor jou uit springt?

Eigenlijk zijn er een paar. Ten eerste is er ‘Representation d’un Corps Rond’ van Ann Veronica Janssens. Je komt binnen in de kamer en kijkt recht in een bundel stralen. Op het einde van de bundel schijnt een wit licht. Het lijkt wel de gang des doods. Als je dan effectief de lichtgang inwandelt, doet het kunstwerk zeer vreemde dingen met je hoofd en lichaam.
Daarnaast heb je ‘Spazio Elastico’ van Gianni Colombo. De kunstenaar heeft in een zwart geschilderde kamer een patroon van witte elastieken bevestigd. Die vormen allemaal gelijke rechthoeken. Maar de elastieken kunnen ook bewegen. Daardoor zijn de hoeken niet langer recht en krijg je het gevoel dat de kamer beweegt en dat je zelf gaat vallen.
Dan heb je ook nog het werk van Olafur Eliasson. Zijn ‘Moving Corner’ moet je letterlijk nemen. In één bepaalde hoek schijnt een wit licht. Daarnaast wordt een ander wit licht door middel van een ronddraaiend, spiegelend latje de kamer rond geprojecteerd. Op een bepaald moment valt die lichtstreep samen met het licht in de hoek. Daarna wordt ze er terug uit geboren en beweegt de hoek dus.
Tenslotte is er Germaine Kruip. Voor haar ‘Daytime’ plaatste ze een reeks spiegels voor een raam. Die kunnen bewegen. Als ze openklappen, valt het daglicht binnen in de ruimte. Maar als ze dicht zijn is het er helemaal donker. Als je ervoor gaat staan, zie je jezelf ook meermaals weerspiegeld in het werk. En verandert je spiegelbeeld mee op het ritme van de openklappende spiegels.

Het is dus duidelijk, je moet de tentoonstelling beleven en aan den lijve ondergaan. Dat kan nog tot 21 januari in Hasselt. De toegang is gratis. Voor de juiste openingsuren en extra randactiviteiten kan je terecht op www.z33.be

gedicht 4 - Nacht van de Powezie Teranova Doctoraat Jelle Dierickx (Meander)

-- Philip Meersman

Dichters dichten dichter bij
Dichters dichten dichter mij
Dichters dichten dichter vrij
Poezië poezië, poezië mij
woordakkoordgevrij
woordWOORDbrouwerij
houwerij houwemij
hou vamij
vamij mij
houvamij vamij vamij
Poezië mij
weet waar woordenweven
zestig zalig zielsverwant
verbrand band bonden
met-een m’elkaar
heind-en-ver binden blinden klinken
meer dan drie die wijzen
luisterlaten rijzen reizen
woordelijk breinen spijzen
nemen breinen baden beden
‘tNief Badhuis laten leven
we waren eralle-bij
woordenbadderij woord-en-badderij
ook zij ook zij
glij glij zestig namenrijgerij zestig namenop1rij
op1rij
1rij
rij
ij

Poëten aller landen, verenigt U U U U
3podia geledigd nu nu nu
Barden baden boden zicht
op allerlaatste laatste groot grooooot gedicht
klassiek schoon rijmelarij experimenteel uitwisselschrijverij
nieuwe samen-dingen-doen
beeld-woord-dans-klank
beeld-woord-dans-klank
woord-beeld-dans-klank
dans-woord-beeld-klank
dans-beeld-woord-klank
klank-klank-klank-klank
klank-klank-klank-klank
klank-dr-klank-klank
klank-dr-dr-klank
klank-dr-dr
klank-dr-dr
klank-dr
klank-dr
klank
dr
klank
dr


Dichters dichten dichter bij
Dichters dichten dichter mij
Dichters dichten dichter vrij
Poezië poezië, poezië mij

Ontvreemden
Staatloos Vietnamees
Zakenman wordt schrijvend Nipponees
ItaloFrankiniaan gitaart gedachten
BritsVienois en Gozer Gijs, Gozer Gijs, dag Gozer Gijs
Geen stress, geen stress
Wolff, Boulée, Pisteffo vanuit het Kapersnest
Rook stijgt high plafondvalhoog
Ontlast poëtische spanningsboog
Po-ëtische spannings-boog
hoog hoog hoog
De Here God aanbeden
vervloekt en besneje
schrijverspijn geleje

Dichters dichten dichter bij
Dichters dichten dichter mij
Dichters dichten dichter vrij
Poezië poezië, poezië mij

Nieuw-aard gaan verkennen
wederpodiumgewennen
dichtoren zwaar verwennen
mennen mennen
Ook vrouwen aan ‘twoord
Het hoort het hoort

beeld-woord-dans-klank
woord-beeld-dans-klank
dans-woord-beeld-klank
dans-beeld-woord-klank
klank-klank-klank-klank
klank-klank-klank-klank
klank-dr-klank-klank
klank-dr-dr-klank
klank-dr-dr
klank-dr-dr
klank-dr
klank-dr
klank
dr
klank
dr


Dr
Dr
Dr Jelle Ja
Ma Ja
Jelle Ja
Ma Ja
Meander
ander
anderdoor
dracademisch
dra-cademisch
dr-academisch

Dr dr dr
Gehaald gehaald
Nagels met koppen
binnen gehaald

Dichters dichten dichter bij
Dichters dichten dichter mij
Dichters dichten dichter vrij
Poezië poezië, poezië mij


link: www.spooninmybrain.com

Gedicht 5

-- Philip Meersman

a propos 13 - Kunst in STUK

Gedicht Philip Meersman Interview Eva Wittocx n.a.v. STUKboek 5 jaar beeldende kunst, symposium ‘hoe kunnen organisaties kunstenaars steunen’ en Reacties op 5 jaar beeldende kunst in STUK door kunstenaars Ward Denys, Angelo Vermeulen en Pieter Vermeersch Interview met Marjolijn Dijkman n.a.v. tentoonstelling RESONANCE De bespreking van Straf-Tijd van fotografe Lieven Blancquaert door Elien Haentjes is uitgezonden, maar weggevallen bij de opname. Een schriftelijke weerslag binnenkort op www.radioscorpio.com/apropos

beluister: http://www.archive.org/details/apropos30112006

Straftijd- Lieve Blancquaert

-- Elien Haentjens

Onze reporter Elien is zonet de studio binnengewandeld. Deze week bespreekt ze geen theaterstuk, maar een tentoonstelling. En daarvoor trok ze naar een wel heel ongewone plaats...

Welkom in de studio, Elien. Waar ben je dan voor A Propos wel naartoe getrokken?

Naar de oude directeurswoning en de hulpgevangenis van Leuven Centraal.

Waarom die locatie?

De tentoonstelling gaat over het gevangenisleven. Onder begeleiding van fotografe Lieve Blancquaert kregen tien gedetineerden, zeven personeelsleden en vijf bezoekers van de Leuvense hulpgevangenis een tijdje een digitaal fototoestel. Zo probeerden ze de sfeer binnen de gevangenis vast te leggen. Dat resulteerde in een tentoonstelling én een boek, allebei ‘Straftijd’ genaamd.

Hoe is het boek opgebouwd? En de tentoonstelling?

Het boek bestaat uit allerlei getuigenissen van zowel gedetineerden, hun familie als het gevangenispersoneel. Daarbij hoort dan telkens een portret van de getuige, dat gemaakt werd door Lieve Blancquaert zelf, en een aantal sfeerfoto’s die de getuige zelf gemaakt heeft.

Het eerste deel van de tentoonstelling loopt in de oude directeurswoning. In de vroegere woonkamer zie je de portretten van de hoofdpersonages. In de gangen beneden worden die portretten telkens herhaald. Daarbij worden de foto’s die de geportretteerde zelf gemaakt heeft dan ook getoond.
Boven in de directeurswoning is er een kamer met gesproken getuigenissen: zinnen die op doek geschilderd zijn, een luisterfragment, zinnen op de plinten... Daarnaast is er ook een kamer met een videorondleiding door de gevangenis en eentje met een korte geschiedenis van het gevangeniswezen in België. Ook wordt de vergelijking gemaakt tussen het leven in en buiten de gevangenis. Bv fitness in de gevangenis en fitness buiten de gevangenis. Het verschil, de beperkingen binnen de gevangenis.

Het tweede deel van de tentoonstelling loopt in een deel van de oude Hulpgevangenis. Daar zie je meer kunstwerken van gedetineerden, een nagebouwde cel en gedichten met getuigenissen. Ook hangt het boek hier blad per blad omhoog.

De moeite?

Ja, owv de locatie en de sfeer die ook uitgaat van de foto’s. Een gevangenis is letterlijk en figuurlijk een gesloten wereld. En door naar de tentoonstelling te gaan gaat die wereld toch al een deeltje voor je open. Het is een zeer menselijk verhaal.
Nee. De tentoonstelling vormt niet echt één geheel en het doet allemaal erg koud en kil aan. Je krijgt wel een deel van de gevangenis te zien, maar niet zo heel veel. Daarom: voor mensen die echt eens een kijkje willen nemen in een echte gevangenis: ga naar het Gevangenismuseum in Tongeren. Ook daar hangen er trouwens foto’s van Lieve Blancquaert.

Als je nog wil gaan kijken, dan moet je je haasten. Enkel morgen tussen 15 en 20 uur kan je nog terecht in de gevangenis in de Maria Theresiastraat. De toegang is gratis.

a propos 12 - Saskia De Coster

Thomas leest voor uit zijn nieuwe theatertekst

Volgende week zaterdag vindt er in het STUK de lezing ‘Irony and beyond’ door. Sprekers van die avond zijn onder meer Jan Lauwereyns en Peter Verhelst. Maar ook onze centrale gast van vanavond zal er present zijn.

Katharina bespreekt Eco van Dood Paard



beluister: http://www.archive.org/details/APROPOS23112006

Eco - Dood Paard

-- Katharina Smet

Even plaatsen: de voorstelling is een topmeeting voor het ontwikkelen van een Shopping Centre Leisure Dome, namelijk Ecoville. Deze woongemeenschap Eco moet alle Eurodisneys, Wallibies en centerparcks in hun soort overtreffen. De filosofie achter het project zou volledig ecologisch moeten zijn. De plaats van actie is een soort vergaderzaal. In het totaal zijn er acht personen aanwezig op de vergadering, maar er zijn maar acht acteurs. Dit wordt opgelost door televisies waar elke acteur een alter ego live inspreekt. De verandering van personage wordt benadrukt door het wisselen van bril. Wanneer de assertieve management dame met een soort VLD-bril verandert in een mannenhatende advocate zet ze een wat existentiëlere zwartomrande bril op. Of wanneer een grootsprakerige architect met strakke bril verandert in een suffe kantoorklerk zet hij een wat seutige groene bril op.
Ongeveer heel de voorstelling wordt er “steenkolen” Engels gesproken, dus Engels met een dikke laag haar op. De meeting loopt bovendien al snel uit de hand, in plaats van constructief te vergaderen wordt heen en weer gescholden, komen de fascistische, xenofobe en homofobe kantjes van het project boven.

Eco blijkt, ondanks zijn ecologische aspiraties, een bijzonder onethisch en onverdraagzaam project.

Vergelijkbaar met Stan bij ons weigert het Nederlandse collectief Dood Paard een illusie op te bouwen. Maar ik had de indruk dat deze oningeleefde manier van spelen in deze voorstelling wat te veel van het publiek verwachtte. De afstand tussen de acteurs en hun personage is erg groot: de wisselingen van de personages zijn erg consequent, maar de verandering gaat niet verder dan de oppervlakte. De bril en de lichaamstaal van elk personage verandert wel geloofwaardig, maar elke toenadering tot een personage wordt afgeblokt. De personages blijven archetypes zonder verdere diepgang. Dit past in de filosofie van het collectief, maar dan zou er iets meer tegenover moeten staan, een diepere betekenis of scherpere humor bijvoorbeeld?
De stemming van de voorstelling is al snel gezet. Als toeschouwer weet je van het begin dat er van constructief vergaderen niet veel in huis gaat komen, en is het ook niet meer duidelijk waar de voorstelling nog naar toe wil gaan. De spanningsboog was na een tijdje zoek. Elke conversatie wordt afgebroken door beledigingen en de zich profilerende ego’s. Het geheel brokkelt uit elkaar. Ook het steenkolen Engels zorgt voor hier en daar wel voor een lollig grapje, maar begint na een tijdje toch te irriteren. Het geheel geeft de indruk van een goed gespeelde generale repetitie, waar er nog net iets meer gewerkt moet worden aan inhoud misschien?